Επιλέξτε γλώσσα

Η καλλιέργεια του ελαιόδεντρου

Η καλλιέργεια είναι το πιο σημαντικό βήμα στην διαδικασία παραγωγής του πολύτινου ελαιόκαρπου από τον οποίο αργότερα θα παραχθεί το ελαιόλαδο. Έχουμε το προνόμιο να ζούμε σε μία χώρα όπου η καλλιέργεια της ελιάς χρονολογείται από το 4.000 πΧ, με παρουσία ήδη από το Μινωικό πολιτισμό. Οι Κρητικοί αγρότες ουσιαστικά μεγάλωσαν μαζί με τα δέντρα τους καθώς παραδοσιακά η γη κληρονομούνταν από γενεά σε γενεά. Ο κύριος λόγος που οι Κρητικοί αγρότες καλλιεργούν ακόμα τα δέντρα τους με παραδοσιακές μεθόδους, είναι η βαθιά αγάπη για τη γη τους και ο βαθύς σεβασμός τους για τα δέντρα τους Τα σύγχρονα μοντέλα παραγωγής υπερεντατικής καλλιέργειας που χρησιμοποιούνται στην Ισπανία, την Καλιφόρνια και σε άλλες νέες χώρες παραγωγούς δεν υιοθετούνται, ούτε εφαρμόζονται από εμάς εδώ στην Terra Creta. Πιστεύουμε ότι υψηλής ποιότητας ελαιόλαδο δεν μπορεί να παραχθεί με υπερβολική χρήση χημικών και θερμότητας ή με το να εξαναγκάσεις το δέντρο σε μεγαλύτερη  παραγωγή.

Η ποικιλία

Η πιο άφθονη ποικιλία ελιάς στην περιοχή του Κολυμβαρίου είναι η Κορωνέικη. Αυτή η πολύ μικρή ελιά παράγει ένα εξαιρετικό λεπτό, φρουτώδες, αρωματικό ελαιόλαδο.

Καλλιεργείται κυρίως στην Κρήτη σε περιοχές της Πελοποννήσου και στα νησιά του Ιονίου. 60% των ελληνικών ελαιώνων είναι ποικιλίας Κορωνέικης. Το ύψος του δέντρου είναι 5-7 μέτρα και έχει σκούρα πράσινα φύλλα μήκους περίπου 5,47 εκ. και πλάτους 1,03 εκ. Το μέσο βάρος του ελαιόκαρπου είναι 1,3 γραμ.και η αναλογία καρπού –πυρήνα είναι 6,6:1 ενώ το ποσοστό ελαιολάδου μπορεί να ανέλθει έως 27%. Θεωρείται πολύ παραγωγική ποικιλία κατάλληλη για ζεστά-ξηρά κλίματα. Καλλιεργείτε σε υψόμετρο έως 500 μ. από την επιφάνεια της θάλασσας.

Η δεύτερη πιο δημοφιλής ποικιλία είναι η Τσουνάτη, ένας ανεξερεύνητος θησαυρός και αγαπημένη των ντόπιων.

Καλλιέργεια

Τα ελαιόδεντρα στην Κρήτη είναι ηλικίας από 50 έως 3.000 χρόνων. Η καλλιέργεια γίνεται ακόμα με τις παραδοσιακές Κρητικές μεθόδους. Ο κύκλος καλλιέργειας ξεκινά μέσα Φεβρουαρίου αμέσως μετά το τέλος της συγκομιδής. Το κλάδεμα είναι το βασικό στάδιο που διαμορφώνει το σχήμα των κλαδιών και επιτρέπει στον αέρα και στον ήλιο να φτάσουν στον καρπό. Το κλάδεμα του ελαιόδεντρου είναι πραγματική τέχνη. Ο γεωργός πρέπει προσεκτικά να κλαδέψει κάθε δέντρο χωριστά ανάλογα με τις ανάγκες του, διατηρώντας το συνολικό, μακροπρόθεσμο σχέδιο που μαρτυρά το σχήμα και τη παραγωγική ιστορία κάθε δέντρου.

Το επόμενο σημαντικό βήμα είναι η λίπανση, όταν είναι απαραίτητο, ώστε να εξασφαλιστεί ότι τα σωστά θρεπτικά συστατικά του εδάφους διατηρούνται από εποχή σε εποχή. Στην Terra Creta χρησιμοποιούμε λίπασμα μόνο για την βιωσιμότητα ενός δέντρου. Συνήθως τα μόνα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται ένα δέντρο είναι τα φύλλα και τα κλαδιά που έχουν πέσει φυσικά κατά τη διάρκεια του χρόνου. Καθώς ενσωματώνονται στο έδαφος ξαναγέννιουνται σαν τροφή για το ελαιόδεντρο. Το γρασίδι κάτω από το δέντρο πρέπει επίσης να κόβεται και τα ζιζάνια να αφαιρούνται ώστε να είναι ευκολότερη η απορρόφηση του νερού και των θρεπτικών συστατικών και επίσης για να μην παρεμποδίζεται η εσοδεία. Στη διάρκεια της καλλιέργειας η αφαίρεση των ζιζανίων γίνεται με μηχανικά μέσα (τρακτέρ ή χορτοκοπτικά) και σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις γίνεται ένας ελαφρύς ψεκασμός. Στις σπάνιες περιπτώσεις όπου χρειάζεται να παρθούν πιο εντατικά μέτρα ελέγχου των ζιζανίων , η εφαρμογή είναι πάντα ελαφριά και όσο το δυνατόν μικρότερη ώστε να μην επιβαρυνθεί το περιβάλλον και να μπορέσει το δέντρο να ανθίσει.

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού οι αγρότες είναι αναγκασμένοι να πολεμήσουν το μεγαλύτερο εχθρό του ελαιόδεντρου, το δάκο, ο οποίος μπορεί να μολύνει και να καταστρέψει μία υγιή και παραγωγική εσοδεία. Ο δάκος καταστρέφει τον καρπό με το να τον τρυπάει για να εναποθέσει τα αυγά του, με αποτέλεσμα ο καρπός να οξειδώνεται και να υποβαθμίζεται η ποιότητά του. Οι αγρότες στο Κολυμβάρι πολεμούν αυτό το έντομο με δύο τρόπους. Κρεμάνε μικρούς κουβάδες φερομόνης από ένα γερό κλαδί το οποίο προορίζεται για να προσελκύει τις μύγες και να τις σκοτώνει. Τα δοχεία αυτά πρέπει να αντικαθίστανται κάθε δεκαπέντε ημέρες ώστε να ακολουθούν τον κύκλο ζωής του εντόμου. Η άλλη εναλλακτική λύση είναι να ψεκάζουν μικρό μέρος του δέντρου με πιστοποιημένα διαλύματα τα οποία προσελκύουν και σκοτώνουν τη μύγα. Ο περιορισμένος ψεκασμός στην πραγματικότητα αποδεικνύεται καλύτερος για τα δέντρα μακροπρόθεσμα, καθώς η προσβολή από τον δάκο περιορίζεται και οι ελιές δεν μολύνονται. Επειδή το Κολυμβάρι είναι περιοχή Π.Ο.Π. ο ψεκασμός ολόκληρου του δέντρου με χημικά δεν επιτρέπεται.

Η Terra Creta επίσης ασχολείται με την βιολογική καλλιέργεια. Αυτά τα δέντρα και οι ελαιώνες είναι εντελώς απαλλαγμένοι από χημικά λιπάσματα και ψεκασμούς. Αντί για χημικούς ψεκασμούς, μικρές παγίδες σε σχήμα φακέλου ή φιάλης τοποθετούνται σε κλαδί του δέντρου για να προσελκύσει και να τον δάκο κι ΄τσι να προστατευθεί η σοδειά.

Πότισμα

Μόνο 30% των ελαιώνων μας είναι αρδευόμενοι οι οποίοι έχουν και τη μεγαλύτερη απόδοση. Για τα υπόλοιπα δέντρα δεν υπάρχει ανάγκη άρδευσης καθώς φυσικές πηγές υπόγειων υδάτων είναι ικανές να κρατήσουν το δέντρο και την σοδιά σε άριστα επίπεδα ενυδάτωσης. Η ποιότητα των ελιών και του ελαιολάδου που παράγεται από αυτά είναι ανώτερη, πλούσια σε γεύση και με ωφέλιμα θρεπτικά συστατικά.

Συγκομιδή

Η περιοχή του Κολυμβαρίου παράγει περίπου 12.000 τόνους ελαιολάδου τον χρόνο και είναι μία από τις πιο σημαντικές περιοχές του νησιού της Κρήτης. Στην πραγματικότητα υπάρχουν πάνω από 30 εκατομμύρια ελαιόδεντρα στην Κρήτη τα οποία παράγουν περισσότερο ελαιόλαδο απ’ ότι τα υπόλοιπα νησιά της Ελλάδας και η ηπειρωτική χώρα μαζί. Η συγκομιδή των ελιών γίνεται από τον Νοέμβριο μέχρι τον Ιανουάριο. Στην αρχή της περιόδου το Νοέμβριο το πρώτο ελαιόλαδο που παράγεται είναι πράσινο και πικάντικο και καλείται «αγουρέλαιο». Επιπλέον αυτές οι πρώιμες ελιές παράγουν λιγότερο ελαιόλαδο από τις πιο ώριμες που μαζεύονται τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο, ωστόσο έχουν πιο έντονη γεύση και είναι γεμάτες αντιοξειδωτικά. Οι ώριμες ελιές έχουν μοβ προς μαύρο χρώμα. Για να παραχθεί ένα κιλό ελαιολάδου τον Νοέμβριο χρειάζονται περίπου 6 κιλά πράσινης ελιάς, ενώ αντίστοιχα το Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο ένα κιλό ελαιολάδου μπορεί να παραχθεί από μόνο 4 κιλά ώριμου ελαιοκάρπου. Τον καιρό της συγκομιδής οι αγρότες στρώνουν μεγάλα  παραλληλόγραμα δίχτυα κάτω από τα δέντρα και χρησιμοποιούν λεπτά κοντάρια στο μέγεθος περίπου σκουπόξυλου για να σπρώξουν ελαφρά τις ελιές πάνω στα δίχτυα.

Στη συνέχεια μαζεύουν τα δίχτυα με τα χέρια, και χρησιμοποιώντας ένα είδος κόσκινου, διαχωρίζουν τις ελιές που συλλέχθηκαν από τα εναπομείναντα φύλλα και κλαδιά που είχαν πέσει πάνω στα δίχτυα. Στη συνέχεια οι ελιές μεταφέρονται στο ελαιοτριβείο για να αλεστούν μέσα σε λίγες ώρες, ώστε να επιτευχθεί η υψηλότερη δυνατή ποιότητα και να παραχθεί το φρέσκο ελαιόλαο.  Η χειροκίνητη συγκομιδή είναι μια πολύ σκληρή και επίπονη εργασία καθώς ένας αγρότης, ανάλογα με τον ελαιώνα και τις συνθήκες μπορεί να συλλέξει από 100 έως 200 κιλά ελιές την ημέρα, οι οποίες θα παράξουν από 20 έως 30 κιλά ελαιόλαδο περίπου. Παρόλα’ αυτά όμως αυτή η διαδικασία εξασφαλίζει ένα φρέσκο, εξαιρετικής ποιότητος ελαιόλαδο, πλούσιο σε αρωματα και με αυχάριστη φρουτώδη γεύση.  

designed & developed by Next Step